Isefka n yimuḍan-ik qqimen deg ulabu-ik

Clarus LIS d taffa n yisefka-s xeddmen ɣef uselkim n ulabu-ik s yiman-is, u akk axeddim n yal ass iteddu din war internet. Yal amdan ikeččem s umiḍan-is, ayen xeddmen yixeddamen yettwaru deg umazray n usenqed (audit trail) yessbanayen yal abeddel ur nsaḥ (tamper-evident), u aḥraz (backup) yettwaxdam yal ass u yettwasenqad.

Ɣef uselkim-ik, u ulac-iten deg wadeg-nniḍen s wudem amezwer

Taffa n yisefka ɣef uselkim-ik s yiman-ik

Afaylu n usebded yessebded taffa n yisefka ɣef uselkim n ulabu. Akken tettwasbedd, taffa n yisefka, ahil d wayen yeṭṭafaren igmaḍ n yimassen ttarran kan i uselkim-nni, u ulac ayen deg uẓeṭṭa i ten-yezmren ad ten-yaweḍ.

Axeddim n yal ass war internet

Internet yettwaseqdac kan i tenfawin tifrayanin, am usermed (tzemreḍ ad tesqedceḍ tiliɣri deg wadeg-is), ileqman, asmel web n ulabu d tuzna n yiznan.

Tisura yettwaqqnen ɣer uselkim-a

Tisura i iḥerrez wahil, am tin yettzemmilen akalas n yal aḥraz, ttwaqqnent (sealed) ɣer uselkim-a Windows s uḥraz n yisefka n Windows.

Tamsast yettwawgelhen, mači d aḥraz n yisefka-inek

Werǧin ad nḥerrez isefka n ulabu-ik s wudem ara yettwaɣren: qqimen ɣef yiselkimen n ulabu-ik. Ayen i iɛeddan seg-sen ɣef uqeddac-nneɣ, am yineqqisen n yimuḍan i d-yessuffeɣ usmel n ulabu-ik, yettɛeddi yettwawgelhen seg yixef ɣer yixef: aqeddac-nneɣ yessaweḍ ayen ur yezmir ad yeɣṛ. Akken daɣen tiliɣri n unemhal mi ara tawweḍ ɣer ulabu s Clarus Link, abrid s uqeddac-nneɣ anammas.

Yal amdan ikeččem s yisem-is, u ixeddem deg tlisa n twuri-s

Amiḍan i yal amdan

Yal axeddam ikeččem s umiḍan-is, war tilist i umḍan n yimiḍanen.

Tiwuriwin d tsirag

Tiwuriwin: anedbal, asteqbel, atiknisyan, amejjay n tpatulujit (pathologist), tafaturt, taḥanut d uxxam n uḥraz (stockroom), u yal tigawt deg wahil tessenqad tasiregt i tesra.

Awalen uffiren ttwaḥerzen d hash

Awalen uffiren werǧin ttwaḥerzen akken ttwarun: ttwaḥerzen mzeggen s usnifel ur yettwarra ara.

Asekker deffir n wawalen uffiren imcumen

Semmus n wawalen uffiren ur nṣeḥḥa, yiwen deffir wayeḍ, ssekkaren amiḍan i 15 n tesdatin.

Tiɣimiyin (sessions) i yettfakkan

Tuqqna (sign-in) tettfakk deffir n wakud yettwasbadun, u ahil iḥerrez kan hash n yal ajeṭun (token) n tɣimit.

Akalas n win yexdmen acu d melmi, i yessbanayen yal abeddel ur nsaḥ

Amazray n usenqed yettwaqqen am tzeɣt, yal asekcem ɣer win i t-yezwaren, ihi asekcem yettwabeddlen ad yettwassen. Yettwanadi almend n umuḍin, useqdac, tigawt d uzemz, u yettwasifeḍ akked ubeggen belli isekcamen yettwasifḍen mazal akken llan.

  • Anadi d usifeḍ sɣur umsefrak yesɛan tasiregt i waya
  • Taɣuri n tuɣalin (read-back) n yigmaḍ iqeṛḥen: amdan i d-yeṭṭfen agmuḍ aqeṛḥan ad t-id-yales, u ma ur yemṣada ara, ur yettwaqbal ara
  • Agmuḍ yettwabeddlen iḥerrez azal-is aqbur ɣer tama n umaynut, akked ssebba n ubeddel

Aḥraz yal ass, ɣef uselkim-ik

  • Ahil ixeddem aḥraz awurman yal ass, war ma yesra ad t-id-yecfu yiwen.
  • Yessenqad yal aḥraz s wudem awurman mi ara yettwaxdem: belli afaylu ur yexsir ara, u belli agbur-is yettwaɣra.
  • Taqeffalt "Rehearse a restore now" tettarra aḥraz ɣer taffa n yisefka n urmud tuslit, u tessiḍen ayen i d-yuɣalen, war ma tennal isefka-k n uxeddim.
  • Ma tebdreḍ taḍebsit tis snat, neɣ allal USB i yeqqimen yeqqnen, yal aḥraz yettwanɣal ɣur-s s wudem awurman. Ma ur yeqqin ara, ahil ad ak-yini belli anɣel ur yettwaxdem ara.
  • Anedbal yezmer ad yessader aḥraz ummid n taffa n yisefka melmi i s-yehwa.
  • Afaylu n uḥraz ur yettwawgelhen ara s lebɣi, akken ad yettwarr ɣef yal aselkim war tasarut ara tḥerzeḍ neɣ ara tesruḥeḍ. Ḥrez-it deg wadeg anda d alabu kan i t-yezmren ad t-yaweḍ.

Yettwabna akken ad yeɛwen axeddim-ik n usentel (accreditation)

Clarus LIS yesɛa ifecka i d-sbedden yimsnulfuyen-is ɣef yimizanen n GAHAR yettwasemmaen: amazray n usenqed yessbanayen yal abeddel ur nsaḥ, taɣuri n tuɣalin n yigmaḍ iqeṛḥen, isenqaden n uḥraz d uḥraz n yisefka i wakud (retention), d yiberdan n uxeddim mi ara yeḥbes unagraw (downtime). GAHAR ur ten-yesleḍ ara u ur asen-yefki ara certification, u ur ttaǧǧan ara alabu ad yili d amṣada (compliant) s yiman-nsen.

Ifecka-s n tɣara ttɛawanen axeddim n usentel s talɣa n ISO 15189: ilugan n usenqed n tɣara n Westgard, asenqed azɣaray, ikalasen n CAPA d tzemmar n yixeddamen, aḍfar n lot, d tmuɣli ɣef uheggi i usentel. Ahil ur yesɛi ara certification n ISO 15189, u ur yettak ara certification i ulabu.

Akk iwellihen i yettɛawan uselkim

Aḥraz n uselkim d amur n ulabu

Imi isefka d yiḥrazen-nsen llan ɣef uselkim-ik d tḍebsiyin-ik, aḥraz-nsen deg ufus-ik: anwa i yezmren ad yaweḍ ɣer uselkim, anda tettwaḥraz tḍebsit n uḥraz, d ma yella taḍebsit n uselkim tettwawgelhen.

Tisaɣal tinaẓiyin
  • Taffa n yisefka, ahil d umutti n yimassen n tesleḍt ttwaqqnen kan ɣer 127.0.0.1, u taffa n yisefka tessuter awal uffir ula seg uselkim-nni (SCRAM-SHA-256).
  • Tisura ttwaqqnent ɣef uselkim Windows s uḥraz n yisefka DPAPI.
  • Awalen uffiren ttwaḥerzen mzeggen s PBKDF2-SHA256 s 260,000 n tuɣalin.

Wali-t ɣef uselkim-ik s yiman-ik

Sader armud baṭel n 14 n wussan s akk timahilin, u wali s yiman-ik amazray n usenqed d ugdil n uḥraz (Backup).

WhatsApp Azen aseɣwen n usader ɣer uselkim-ik